Yemen’de yıllar sonra yeniden geniş çaplı çatışma
Yemen’de 2022’de Birleşmiş Milletler öncülüğündeki ateşkes sonrasında oluşan görece sakin dönem, son haftalarda yerini ülkenin farklı bölgelerinde yeniden yoğunlaşan çatışmalara bıraktı. Husilerin Kızıldeniz kıyısında stratejik noktalara doğru ilerlemesi, Suudi Arabistan’a yönelik füze ve İHA saldırıları ve Riyad’ın karşılıkları, Yemen savaşının yeniden bölgesel bir krize dönüşebileceği endişelerini artırdı.
Anadolu Ajansı, 9 Eylül’de Yemen hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmaların Taiz, El-Beyda, Dali ve Hudeyde dahil olmak üzere dört vilayette yoğunlaştığını ve hükümet güçlerinin stratejik Muha bölgesine takviye gönderdiğini bildirdi.
Husiler Kızıldeniz kıyısında ilerledi
Çatışmaların en kritik boyutlarından biri, Husilerin Yemen’in batısındaki Kızıldeniz kıyısında elde ettiği yeni mevziler oldu.
10 Eylül’de Anadolu Ajansı, Husi güçlerinin Muha Limanı’na ulaştığına ilişkin haberler bulunduğunu ve Yemen medyasının Kızıldeniz’deki Zukar Adası’nın da Husilerin kontrolüne geçtiğini bildirdiğini aktardı. Ancak söz konusu ada kontrolüne ilişkin haberin o tarihte taraflarca resmen doğrulanmadığı belirtildi.
Daha sonraki gelişmelerde ise Muha ve çevresindeki çatışmaların devam ettiği bildirildi. AP, Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki ilerleyişinin Bab el Mendeb’e yakın stratejik bölgeleri de kapsadığını aktardı.
Bab el Mendeb Boğazı, Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki önemli deniz geçişlerinden biri olması nedeniyle Yemen’deki askeri gelişmeleri doğrudan uluslararası deniz taşımacılığı ve enerji güvenliğiyle bağlantılı hale getiriyor.
Riyad’a balistik füze saldırısı
Gerilimin Yemen sınırlarını aşan en dikkat çekici gelişmelerinden biri 19 Eylül’de yaşandı.
Suudi Arabistan, Husilerin başkent Riyad’ı hedef alan bir balistik füze saldırısı girişiminde bulunduğunu ve füzenin önlendiğini açıkladı. AP’nin aktardığına göre saldırı, mevcut çatışma dalgası sırasında Riyad’ın ilk kez hedef alınması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi. Suudi makamları can kaybı veya ciddi hasar bildirmedi.
Husiler ise aynı dönemde Suudi Arabistan’daki çeşitli hedeflere yönelik saldırılar gerçekleştirdiklerini açıkladı. Ancak bu iddiaların tamamı bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.
Suudi Arabistan karşılık veriyor
Yemen’deki Husi ilerleyişi ve Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların ardından çatışmaların şiddeti daha da arttı.
AP ve diğer uluslararası haber kaynaklarına göre Suudi Arabistan destekli Yemen hükümet güçleri ile Husiler arasında özellikle Taiz, Hudeyde, Marib, El-Cevf ve El-Beyda çevresinde çatışmalar yaşandı. 20 Eylül’de Yemen hükümet güçleri Bab el Mendeb yakınındaki Kahbub cephesinde bir Husi İHA’sının düşürüldüğünü açıkladı.
22 Eylül tarihli Guardian haberinde ise son günlerde çatışmalarda çok sayıda kişinin öldüğü ve binlerce kişinin yer değiştirmek zorunda kaldığı yönündeki taraf kaynaklı bilgiler aktarıldı. Ancak can kaybı rakamları konusunda tarafların verdiği bilgiler birbirinden farklılık gösteriyor.
Kızıldeniz ve enerji piyasaları açısından neden önemli?
Yemen’deki gelişmeler yalnızca ülke içindeki savaş açısından değil, Kızıldeniz’deki uluslararası deniz taşımacılığı açısından da önem taşıyor.
Avrupa Birliği’nin Kızıldeniz’deki Aspides deniz misyonunun geleceğine ilişkin açıklamalarda da Husi saldırılarının ticaret yolları açısından oluşturduğu risk vurgulandı. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, mevcut altı gemilik misyonun tehditleri karşılamak için daha fazla deniz unsuruna ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Enerji piyasalarında da etkiler görülüyor. Reuters’ın 20 Eylül tarihli haberine göre petrol fiyatları diplomatik gelişmeler ve Suudi ihracatındaki toparlanma beklentileriyle gerilese de Yemen’deki saldırılar ve bölgedeki enerji altyapısına yönelik tehditler piyasaların temel risk unsurlarından biri olmaya devam ediyor.
Savaş yeniden bölgesel krize dönüşür mü?
Yemen’deki çatışmaların hangi ölçekte devam edeceği henüz kesinleşmiş değil. Ancak Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki ilerleyişi, Suudi Arabistan’a yönelik füze ve İHA saldırıları ve Riyad’ın askeri karşılıkları, 2022’den bu yana yaşanan görece sakin dönemin ciddi biçimde bozulduğunu gösteriyor.
Bununla birlikte tarafların açıklamaları arasında önemli farklılıklar bulunuyor. Bazı saha gelişmeleri bağımsız olarak doğrulanamazken, özellikle toprak kontrolü ve saldırıların sonuçlarına ilişkin iddialar dikkatle değerlendirilmek zorunda.
Önümüzdeki dönemde çatışmaların Bab el Mendeb ve Kızıldeniz’deki deniz trafiğine, Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına ve Yemen’deki siyasi çözüm arayışlarına etkisi, krizin bölgesel boyutunun belirlenmesinde önemli olacak.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı. Görüşünüzü ilk paylaşan siz olun.