Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından restorasyonları tamamlanan Diyarbakır ve Bingöl’deki altı tarihî caminin yeniden ibadete açılacağını açıkladı. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalarda Ali Paşa, Melik Ahmet Paşa, Parlı Safa, Cafer-i Tayyar ve Hanbaşı camileri ile Bingöl’deki Balaban Bey Camii özgün dokularına sadık kalınarak güçlendirildi. Toplu açılış töreni Diyarbakır’ın Sur ilçesindeki Ali Paşa Camii’nde yapılacak. Yeniden açılmaları, deprem sonrası kültürel mirasın korunması ve yerel cemaatlerin ibadete erişimi açısından önem taşıyor. Bakan Ersoy, çalışmaların bilimsel yöntemlerle yürütüldüğünü ve eserlerin tarihî özelliklerinin korunduğunu belirtti.
Ali Paşa Camii’nde restorasyon ve güçlendirme
Hadım Ali Paşa tarafından 16. yüzyılda inşa edilen Ali Paşa Camii’nde deprem kaynaklı statik sorunlar bilim heyeti denetiminde ele alındı. Niteliksiz beton ve kiriş eklentileri kaldırılarak üst örtü, Diyarbakır’ın geleneksel dam sistemine uygun biçimde yenilendi. Yapısal çatlaklar enjeksiyon ve güçlendirme uygulamalarıyla onarıldı; özgün kündekâri kepenkler, ahşap minber ve çini süslemeler konservasyon sonrası yerine monte edildi.
Parlı Safa ve Cafer-i Tayyar’daki onarımlar
15. yüzyıla tarihlenen Parlı Safa Camii’nin minaresinde oluşan geniş çatlak ve parça kayıpları çelik kuşak ve gergilerle emniyete alındı. Minarenin temel ve zemin durumu sondaj, jeofizik inceleme ve araştırma kazılarıyla değerlendirildi; ankraj ve taş onarımları uygulandı. Cafer-i Tayyar Camii ve türbesinde ise minare başta olmak üzere duvar, tonoz ve dam örtülerinde kapsamlı onarım çalışmaları yapılarak yapı yeniden ibadete hazır hâle getirildi.
Hanbaşı, Melik Ahmet Paşa ve Bingöl’deki çalışmalar
1853 yapımı Hanbaşı Camii’nde betonarme eklentiler kaldırılarak enjeksiyonla güçlendirme ve cephe onarımları gerçekleştirildi; özgün mimari unsurlar ortaya çıkarıldı. 1587–1591 dönemine ait Melik Ahmet Paşa Camii’nde kubbe, tromplar ve taşıyıcı duvarlardaki çatlaklar sondaj ve jeoradar incelemeleriyle tespit edilip güçlendirildi. Bingöl’deki Balaban Bey Camii’nde ağır hasar gören minare kontrollü şekilde sökülüp geleneksel tekniklere uygun yeniden inşa edildi; çatı, avlu, harim ve mekanik-elektrik sistemleri yenilendi.
Açılış öncesi Bakan Ersoy, ihyâ çalışmalarında emeği geçenlere teşekkür etti ve eserlerin özgün dokularının korunarak halkın hizmetine yeniden sunulduğunu söyledi. Toplu açılış töreniyle altı cami cemaatleriyle buluşacak ve bölgedeki kültürel mirasın korunmasına yönelik adımlar sürdürülmeye devam edecek.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı. Görüşünüzü ilk paylaşan siz olun.