İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Kent Kitaplığı, fotoğrafın icadının 200. yılında kentin görsel tarihini odağına alan kapsamlı bir çalışma olan ‘İzmir Fotoğrafhanesi — Görsel Hafızanın İnşası (1840–1922)’ isimli kitabı yayımladı. Kitap, 11 Aralık 2025’te Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi’nde açılan aynı adlı araştırma sergisi kapsamında yürütülen çalışmaların genişletilmiş bir sonucu olarak hazırlandı. Çalışma, 1840 ile 1922 arasındaki dönemde İzmir’de faaliyet gösteren fotoğrafçıları, fotoğrafhaneleri, kullanılan format ve kartonları, gazete ilanlarını ve günümüze ulaşan görsel materyalleri sistematik biçimde belgeleyerek kent hafızasını Osmanlı ve Doğu Akdeniz fotoğraf tarihi bağlamında yeniden okumayı amaçlıyor.
Çalışmanın kapsamı ve bulgular
Araştırma sürecinde yerel ve uluslararası arşiv, kütüphane, müze, aile arşivi ve özel koleksiyonlar tarandı. Proje ekibi, başlangıçta tespit edilen yaklaşık 70 fotoğrafhanenin ötesine geçerek 70’ten fazla fotoğrafhane ve yaklaşık 90 tekil fotoğrafçıya ilişkin kayıtlar elde etti. Kitapta ele alınan 1840–1922 dönem aralığı, İzmir Körfezi’nde 1840’ta gerçekleştirilen ilk başarılı fotoğraf çekimleri ve 1922 Büyük İzmir Yangını’nın fotoğrafhaneler üzerindeki yıkıcı etkisi nedeniyle seçildi.
Kitap içeriği ve yazarlar
Kitap, farklı uzmanların ortak çalışmasından oluşuyor. Yayına hazırlayan Aybala Yentürk’ün yanı sıra Onur Eryeşil, Barış Pehlivan, Yağmur Alkır, Fabio Tito, Nejat Yentürk, Nihan Özdal ve Mert Rüstem gibi araştırmacıların makaleleri yer alıyor. Bölümler; liman kenti bağlamında fotoğrafçılık tarihi, Batı Anadolu eğilimleri, Yıldız albümlerindeki İzmirli fotoğrafçılar, aile albümleri ve kartpostal örnekleri, albümin ve kartpostal yayılımı ile edebi metinlerde fotoğrafın izleri gibi farklı eksenleri kapsıyor. Kitapta yüzlerce fotoğraf, kartpostal, albüm, ilan ve arşiv belgesi bir araya getirildi.
Erişim, satış ve sonraki adımlar
Hazırlık sürecinde araştırmacılar, özellikle kent tarihine ilişkin koleksiyon sahiplerinin arşivlerini açmasının çalışmayı güçlendirdiğini belirtiyor. Kitap, Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi içindeki satış noktalarında (APİKAM) okuyucularla buluşuyor ve çeşitli online satış kanallarından temin edilebiliyor. Hazırlayan ekip, sergiyle eş zamanlı yürüyen çalışmaların devam edeceğini ve ilerleyen dönemlerde ilave belgelerle araştırmanın zenginleştirilebileceğini ifade ediyor.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı. Görüşünüzü ilk paylaşan siz olun.